Hello our valued visitor, We present you the best web solutions and high quality graphic designs with a lot of features. just login to your account and enjoy ...

حلقه های کیفیت(1)

یکی از موضوعاتی که در صنایع دنیا به آن اهمیت بسیاری داده می­شود حلقه های کیفیت است و به نظر بسیاری از محققین از زمانی که حلقه های کیفیت در ژاپن کشف و شروع به فعالیت کرد صنعت دنیا دچار دگرگونی شد. در دو متن به صورت کامل این موضوع را توضیح داده ایم.

تاریخچه پیدایش حلقه­ های کنترل:

ژاپن پیش از جنگ جهانی دوم، به واسطه عدم به کارگیری روش های کنترل کیفیت، به تولیدکننده کالاهای ارزان و نامرغوب شهرت داشت. این کشور برای ورود به بازارهای جهانی تلاش زیادی را انجام داد؛ ولی ناموفق بود.

حلقه ­های کیفی، درسال 1962 تحت سرپرستی دانشمندان و مهندسان ژاپنی فعالیت خود را برای ایجاد فضای شاد و هدفمند آغاز نمود. هدف اولیه از تشکیل این حلقه ها افزایش بهره ­وری و کنترل کیفیت نبود. بلکه کارکنان به میل خود اقدام به تشکیل این هسته ­ها نمودند تا کارشان با هدف و ارزشمند دیده شود. به مرور زمان با بهبود ساختار این حلقه­ ها، هم از لحاظ کیفی هم از لحاظ کمی ، پیشرفت داشتند و باعث پیشرفت سازمان خود شدند.

از سال 1970 صحنه رقابت ها تغییر کرد و از آن به بعد ژاپن توانست اطمینان بازارهای جهانی را به خاطر کیفیت مطلوب کالاهایش جلب کند و بازارهای جهانی را به دست گیرد.

دلایل رشد ژاپن، به راز و رمز شرق یا خاور دور مربوط نمی شود، بلکه این تغییر و تحول به دنبال پاره ای از تصمیمات اساسی، که از جانب دولت و شرکت های بزرگ ژاپنی، در چگونگی اداره و هدایت کارکنان خود اتخاذ شد، به دست آمد. این تصمیمات اساسی در این جمله خلاصه می شود:

«از آنجایی که، اکثریت کارکنان ما مستعد و توانمند هستند، لازم است فرصتی در اختیار آن ها قرار گیرد تا، از فکرشان همانند جسم خود استفاده کنند»

ظهور جنبش دایره کیفیت نتیجه چنین فلسفه ای بود و بسیاری از افراد معتقد بودند که حلقه­ های کیفیت و ابزارهای مرتبط با مطلب فوق، یکی از مهمترین عوامل مؤثر در پیشرفت ژاپن، درطی بیست سال گذشته، بوده است.

به واسطه موفقیت های فوق العاده ای که شرکت های ژاپنی در به کارگیری این گروه ها در زمینه کنترل کیفیت محصولات و بهره وری به دست آوردند، سایر کشورها از جمله کشورهای آمریکایی، اروپایی وآسیایی درمورد به کارگیری این گروه ها در شرکت خود ترغیب شدند، به طوری که در آمریکا از سال 1973 تا سال 1982 بیش از 5000 سازمان، دوایر کنترل کیفی را به کار گرفتند که نیروی هوایی آمریکا، شرکت های تولیدی، بانک های ملی و خطوط هوایی آمریکا را شامل می شود. بر اساس آمار سال 1984 در چین، 480000 دایره کنترل کیفی با بیش از چهار میلیون کارگر به عنوان عضو تشکیل شد. طبق آمار منتشر شده در سال 1985بیش از 225111 حلقه کیفی در شرکت های ژاپنی فعال بودند. برای نمونه در بخش خدمات، بانک ساوانا که یکی از بزرگترین بانک ­های ژاپن است. دارای 2011 حلقه کیفی بوده که بالغ بر 10111 نفر در این حلقه مشغول به کاربودند و تا سال 1988 در خود ژاپن یک میلیون دایره کنترل کیفی با بیش از ده میلیون کارگر به عنوان عضو فعالیت می کردند.

در ابتدا ، موضوع تشکیل دوایر کنترل کیفی در ژاپن، تنها مسائل مرتبط با کنترل کیفی نبود ولی در حال حاضر به نحو وسیع تری به موضوع کار این گروه ها توجه می شود. این گروه ها علاوه بر مسائل کیفی، در زمینه افزایش بهره وری، کاهش هزینه و افزایش ایمنی و بهسازی در محیط کار فعالیت می کنند. لذا در میان ملل مختلف به گروه های بهبود، دوایر کیفیت، گروه های بهره وری، و امثال آن مشهور هستند.

قبل از اینکه به سراغ این برویم که حلقه کیفیت چیست باید دریابیم که چرا حلقه کیفیت به وجود آمد. همانطور که در هندسه نیز مطالعه کرده ­ایم از فرضیات به حکم و اثبات آن قضیه می ­رسیدیم. حال در این موضوع نیز ابتدا به فرضیات پرداخته­ ایم و سپس به سراغ حلقه کیفیت رفته ­ایم.

فرضیات:

فرضیه یک: بیشتر اشخاص توانایی آن را دارند که مقدار زیادی از مسائل کاری سازمان خود را با روش های خلاق و ابتکاری حل کنند.

فرضیه دو: فقط بخشی از توانایی های افراد مورد استفاده قرار می گیرد یعنی، بسیاری از شرکت ها طوری با کارمندان خود رفتار می کنند که تنها از دست و پای آن ها استفاده می شود، بنابراین، باید فرصتی به آن ها داده شود تا توانایی های ذهنی خود را در جهات مثبت به نمایش بگذارند.

فرضیه سه: اگر به هر فرد فرصت داده شود تا برای حل مسائل کاری، از استعدادهای خود استفاده کند، بعدها، برای ارائه راه حل، تمایل بیشتری نشان می دهد.

فرضیه چهار: اگر دوایر کیفیت به درستی آموزش ببینند، قادر خواهند بود با سازماندهی دقیق، وقت خود را به طور مطلوب تنظیم کنند و دیگر نیازی نخواهد بود تا بیرون از دایره به آن ها بگویند که چه کاری باید انجام دهند.

فرضیه پنج: این فرضیه، که فرضیه اساسی نیز می باشد، بهترین افراد را برای حل مسائل محل کار، افرادی معرفی می کند که با مسائل درگیرند و بیشتر تمایل دارند که مسائل، توسط خود آن ها حل شود. حال اگر این افراد از دانش، تجربه و توانایی لازم برخوردار باشند، بهتر می توانند مسائل کاری خود را حل نمایند.

حلقه های کیفیت چیست؟

حلقه­ های کیفیت نتیجه تعامل بین روش کنترل کیفیت آماری آمریکایی و تجربیات سازمانی ژاپنی است .ژاپنی ها مفهوم کنترل کیفیت را از آمریکایی­ ها گرفتند و آن را به طور عملی و در قالب دوایر کنترل کیفیت توسعه دادند.

برای درک مفهوم حلقه کنترل کیفیت لازم است با مفهوم سه کلمه تشکیل دهنده آن آشنا شویم :

حلقه(Circle=A ring) : به گروهی از افراد اطلاق می­ شود که به سبب علایق مشترک گرد هم می­ آیند . بعضی این لغت را دایره و برخی چرخه نیز ترجمه کرده­ اند .

کنترل((Control =A check : به معنی وارسی ،نظارت ، رسیدگی، ممیزی به منظور اطمینان از صحت و سقم کار است .

کیفیت(Quality): به معنای ارتقا و بهبود دائمی کیفیت کالا یا خدمات به منظور جلب اعتماد مشتری می ­باشد .

بنابراین دایره شامل تعدادی افراد هستند که به صورت داوطلبانه در قسمت های مختلف واحدهای تولیدی یا خدماتی با حضور فعال سرپرست یا مدیر آن قسمت برای حل مسائل از طریق خلق ایده هایی نو گردهمایی تشکیل می­ دهند و فعالیت­ های مربوط به کیفیت را از طریق شناسایی و تعریف مسئله بررسی کرده و در ارتباط با مشکلات با استفاده از روش­ های تحلیلی راه حل­ های مناسب را ارائه می­کنند.

ادامه دارد...